الف - دوستای بد :

1.منحرف فکری

۲.بی بند وباری
3.اهل شرارت و بد رفتاری
4.احمق
5.نادان
6.دروغگو
7.بدنام و مورد اتهام
8.بخیل و تنگ نظر
9.قاطع رحم و بی عاطفه
10.ستمگر
11.سخن چین
12.خائن



ب- دوستای خوب :

1. با تقوا
2. عالم
3. عاقل
4. راهنما و پند دهنده
5. راستگو
6. بردبار
7. وفادار
8. خوش نام
9. خیرخواه
10. فقیر

امام باقر عليه السلام می فرماید : « پدرم به من سفارش کرد با پنج نفر دوستی نکن:

1- فاسق و گنه کار رفاقت نکن، که تو را به کمتر از یک لقمه بفروشد،
2- با بخیل و تنگ نظر رفاقت نکن که هنگام تنگدستی تو را تنها گذارد؛
3- با دروغگو دوست مشو که مانند سراب است، دور را نزدیک و نزدیک را دور جلوه می دهد
4- با نادان دوست مشو زیرا به قصد سود رسانی به تو زیان می رساند
5- با کسی که قطع رحم کرده، رفاقت مکن زیرا او را در سه جای قرآن ملعون یافتم
[بحارالانوار، ج 74، ص 193]

حضرت امیر المومنین صلوات الله علیه می فرماید: « کسی که شش خصلت داشته باشد شایستگی رفاقت ندارد، کسی که :

1- با تو سخن به دروغ گوید .
2- اگر به او اعتماد کردی خیانت می کند .
3- اگر او به تو اعتماد کرد تو را متهم به خیانت کند .
4- چون به او خیر رسانی کفران کند .
5- چون به تو خیری رساند منت گذارد .
[ معدن الجوهر، ص 54 ]

همچنین می فرماید :

. با عالمان بنشین تا خوشبخت شوی .

. با حکیمان بنشین تا عقلت کامل، روحت بزرگ و جهل تو زایل گردد .
[غررالحکم، ص 430]

. جز با خردمندان با تقوا رفاقت مکن .
[غررالحکم، ص 434]

. دوست تو کسی است که تو را از گناه نهی کند، و دشمنت کسی است که تو را به گناه تشویق نماید .
[همان، ص 415]

. با افراد بردبار بنشین تا بردباریت افزون شود .
[همان، ص 430]


3